Objawy

Rak jądra to choroba, która często rozwija się po cichu – bez bólu i wyraźnych objawów. Dlatego tak ważne jest, by znać swoje ciało i regularnie wykonywać samobadanie jąder. Wczesne wykrycie nawet niewielkiego guzka może uratować życie. Najczęściej pierwszym sygnałem jest niebolesne zgrubienie lub powiększenie jednego jądra. Czasem pojawia się uczucie ciężkości w mosznie, lekki dyskomfort lub nagromadzenie płynu. W większości przypadków takie zmiany nie oznaczają nowotworu, ale zawsze wymagają konsultacji z lekarzem urologiem. To właśnie on, dzięki prostemu badaniu i USG, może odróżnić łagodną zmianę od nowotworu i zaplanować dalsze postępowanie.

Objawy raka jądra – na co zwrócić uwagę?

Rak jądra we wczesnych stadiach może nie dawać żadnych objawów, dlatego tak ważna jest czujność i regularne samobadanie jąder. Warto pamiętać, że większość niepokojących zmian w obrębie moszny nie jest nowotworem, ale każda nowa zmiana wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Najczęstszym objawem jest niebolesny guzek lub zgrubienie w jądrze, co może być wyczuwalne podczas samobadania. Guzek może być wielkości ziarnka grochu lub znacznie większy. W większości przypadków nie powoduje bólu.

Inne najczęstsze objawy

• uczucie ciężkości lub dyskomfortu w mosznie – pacjenci mogą odczuwać wrażenie „ciągnięcia” lub „pełności” w mosznie, nawet bez wyraźnego bólu.
• powiększenie jądra - jądro może stać się większe lub twardsze niż zwykle, czasem pojawia się asymetria moszny.
• tępy ból lub uczucie dyskomfortu w jądrze, mosznie lub podbrzuszu – chociaż rak jądra rzadko powoduje ból.
• nagromadzenie płynu w mosznie – czasem pojawia się nagłe powiększenie moszny z powodu gromadzenia się płynu wokół jądra.

Rzadsze objawy raka jądra

• tkliwość lub powiększenie sutków (ginekomastia) – niektóre nowotwory jądra wydzielają hormony, które mogą powodować powiększenie i tkliwość gruczołów piersiowych u mężczyzn.
• ból pleców, brzucha lub duszność – jeśli nowotwór jest zaawansowany i daje przerzuty do węzłów chłonnych jamy brzusznej, płuc lub innych narządów, mogą pojawić się takie objawy jak ból pleców, kaszel, duszność, powiększenie węzłów chłonnych w okolicy szyi lub nadobojczykowej.
• utrata masy ciała, przewlekłe osłabienie – takie objawy ogólne pojawiają się zwykle w bardzo zaawansowanej chorobie.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

W przypadku zaobserwowania któregokolwiek z powyższych objawów, zwłaszcza niebolesnego guzka lub powiększenia jądra, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza urologa. Pojawienie się guzka, powiększenia lub zgrubienia jądra budzi uzasadniony niepokój, ale nie zawsze oznacza obecność nowotworu złośliwego. 

Większość zmian wyczuwalnych w mosznie jest łagodna i spowodowana innymi schorzeniami, takimi jak: zapalenie jąder lub najądrzy, wodniaki, torbiele, żylaki powrózków nasiennych, przepukliny pachwinowe i inne. Wszystkie jednak wymagają konsultacji lekarskiej – tylko na podstawie badania fizykalnego i USG lekarz może odróżnić zmiany łagodne od nowotworu złośliwego i zalecić właściwe postępowanie.

Źródła:

• Testicular Cancer Canada. (2023). Sexual health & testicular cancer: Patient guide (English version)., from https://www.urologyhealth.org/educational-resources/testicular-cancer-what-you-should-know-patient-guide [23.06.2025r]
• Oldenburg, J., Berney, D. M., Bokemeyer, C., Climent, M. A., Daugaard, G., Gietema, J. A., ... & Powles, T. (2022). Testicular seminoma and non-seminoma: ESMO-EURACAN Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-up. Annals of Oncology, 33(4), 362-375.
• European Association of Urology. (2024). EAU Guidelines on Testicular Cancer., from https://uroweb.org/guidelines/testicular-cancer [23.06.2025r]