Rodzaje nowotworów

Pochwa może być miejscem rozwoju różnych typów nowotworów. Najczęściej spotykany jest rak płaskonabłonkowy, związany z zakażeniem wirusem HPV. Rzadziej występuje gruczolakorak, a jeszcze rzadsze są mięsaki i czerniaki pochwy. Zmiany przedrakowe, zwane VaIN, mogą rozwijać się latami i czasem przejść w raka, dlatego regularne wizyty u ginekologa pomagają je wcześnie wykryć. Wczesne działanie zwiększa szansę na skuteczne leczenie i spokój na co dzień.

Jakie nowotwory mogą rozwijać się w pochwie?

Wyróżnia się dwa główne typy nowotworu pochwy:

• raka płaskonabłonkowego (ang. squamous cell carcinoma - SCC). To najczęstszy rodzaj raka pochwy. Rozwija się w komórkach nabłonkowych wyściełających wnętrze pochwy. Głównym czynnikiem ryzyka zachorowania na ten rodzaj nowotworu jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), które może prowadzić do rozwoju zmian przednowotworowych, np. neoplazji śródnabłonkowej pochwy (VaIN - vaginal intraepithelial neoplasia).
• gruczolakoraka (adenocarcinoma). To nowotwór, który rozwija się w komórkach gruczołowych, które wyściełają pochwę, wytwarzają i uwalniają płyny, takie jak śluz. To rzadki typ nowotworu, związany z narażeniem na dietylostilbestrol (DES) w życiu płodowym. (DES to lek hormonalny podawany kobietom w ciąży. Stosowany od lat 40. do wczesnych lat 70. XX wieku w celu zapobiegania poronieniom.) Raki gruczołowe, które nie są związane z narażeniem na DES, najczęściej występują u kobiet po menopauzie.

Rzadsze typy nowotworów pochwy to:

• mięsaki - rozwijają się w tkankach łącznych organizmu. Stanowią tylko ok. 3% przypadków nowotworów pochwy. Mają tendencję do szybkiego wzrostu. W pochwie mogą rozwijać się różne rodzaje mięsaków, w tym mięsaki gładkokomórkowe i prążkowanokomórkowe. Mięsak prążkowanokomórkowy zarodkowy jest również nazywany mięsakiem groniastym. Jest to bardzo rzadki rodzaj mięsaków pochwy i rozwija się tylko u dziewczynek do 6 roku życia.
• czerniaki –  nowotwór złośliwy rozwijający się z komórek barwnikowych, odpowiedzialnych za pigmentację skóry. Czerniaki pochwy występują rzadko – stanowią około 3% wszystkich nowotworów złośliwych tej okolicy. Najczęściej rozwijają się w dolnej jednej trzeciej pochwy. Pod względem histologicznym są podobne do czerniaków występujących w innych częściach ciała.

Klasyfikacja i stopnie zaawansowania VaIN

Śródnabłonkowa neoplazja pochwy (VaIN) jest stanem przednowotworowym, który rozwija się w wyniku przewlekłej infekcji wirusami brodawczaka ludzkiego. VaIN jest klasyfikowana na podstawie tego, jak głęboko nieprawidłowe komórki znajdują się w tkance wyściełającej pochwę.

VaIN klasyfikuje się według stopnia zaawansowania:

• VaIN 1 zwany również VaIN niskiego stopnia złośliwości, oznacza że ​​nieprawidłowe komórki znajdują się w jednej trzeciej grubości wyściółki pochwy. VaIN może ustąpić samoistnie, ale jeśli nie jest leczony czasami może prowadzić do rozwoju nowotworu;
• VaIN 2 oznacza, że ​​nieprawidłowe komórki znajdują się w dwóch trzecich grubości wyściółki pochwy;
• VaIN 3, oznacza, że nieprawidłowe komórki znajdują się w ponad 2/3 grubości nabłonka pochwy. Jeśli nieprawidłowe komórki zostaną znalezione na całej grubości, nazywa się to rakiem in situ.

VaIN 1 nazywany jest również zmianą niskiego stopnia (LSIL), a VaIN 2 i 3 zaliczają się do zmian wysokiego stopnia (HSIL).