Epidemiologia

Rak tarczycy to nowotwór, który znacznie częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn – w Polsce ponad 80 % przypadków występuje u kobiet. Średni wiek rozpoznania wynosi u nich około 49 lat, podczas gdy u mężczyzn – 54 lata. Choć ryzyko zachorowania w ciągu życia pozostaje stosunkowo niskie, liczba nowych rozpoznań w ostatniej dekadzie niemal się podwoiła. Zjawisko to może być wynikiem zarówno rzeczywistego wzrostu zachorowalności, jak i coraz skuteczniejszej diagnostyki. W artykule przedstawiamy aktualne dane epidemiologiczne dotyczące częstości występowania raka tarczycy, różnic między płciami, wieku zachorowania oraz czynników wpływających na wzrost wykrywalności tej choroby.

Częstość występowania raka tarczycy

Rak tarczycy występuje znacznie częściej u kobiet niż u mężczyzn. Wśród kobiet zajmuje 7. miejsce pod względem częstości diagnozowania nowotworów. U mężczyzn znajduje się dopiero na 20. miejscu.W 2022 roku w Polsce odnotowano ponad 4000 nowych przypadków raka tarczycy – ponad 80 % z nich dotyczyło kobiet. To oznacza, że:

  • chorobę rozpoznaje się rocznie u około 1 na 6000 kobiet,
  • u mężczyzn – u około 1 na 27 000.

Wzrost liczby zachorowań

W latach 2013–2022 liczba nowych przypadków raka tarczycy systematycznie rosła – w ciągu dekady niemal się podwoiła. Wyjątkiem był rok 2020, w którym odnotowano spadek liczby rozpoznań, prawdopodobnie z powodu ograniczonego dostępu do diagnostyki w czasie pandemii COVID-19. Wzrost liczby przypadków może wynikać zarówno z częstszych zachorowań, jak i z postępu w zakresie wykrywalności zmian – głównie dzięki badaniom USG.

Rysunek 1 Częstość występowania nowych przypadków nowotworu tarczycy u kobiet i mężczyzn w latach 2013–2022.
Rysunek 1 Częstość występowania nowych przypadków nowotworu tarczycy u kobiet i mężczyzn w latach 2013–2022.

 

Rak tarczycy a wiek i płeć

Rak tarczycy zazwyczaj jest rozpoznawany wcześniej niż wiele innych nowotworów. Średni wiek w chwili rozpoznania (tzw. mediana) to około 50 lat. Co ciekawe, aż 30 % przypadków dotyczy osób poniżej 40. roku życia. Dane wskazują też, że to kobiety chorują wcześniej niż mężczyźni. Średni wiek rozpoznania u kobiet wynosi 49 lat, a u mężczyzn – nieco później, 54 lata.

 

Rysunek 2. Odsetek przypadków nowotworu tarczycy wykrywanych w poszczególnych 5-letnich kategoriach wiekowych u mężczyzn i kobiet.

 

Ryzyko zachorowania na raka tarczycy

Ryzyko zachorowania na raka tarczycy w ciągu całego życia jest stosunkowo niskie. Szacuje się, że osoba, która dożyje 85. roku życia, ma około 0,87 % ryzyka zachorowania na ten nowotwór, co oznacza, że mniej niż 1 na 100 osób zachoruje.
Istnieją jednak wyraźne różnice między płciami. U kobiet ryzyko to wynosi około 1,34 %, natomiast u mężczyzn – jedynie 0,35 %. Oznacza to, że kobiety chorują na raka tarczycy niemal czterokrotnie częściej niż mężczyźni. Różnice te zaczynają być zauważalne już od około 20. roku życia.

Rysunek 3. Skumulowane ryzyko zachorowania na nowotwór tarczycy u mężczyzn i kobiet. Maksymalna osiągnięta wartość oznacza całożyciowe ryzyko zachorowania.
Rysunek 3. Skumulowane ryzyko zachorowania na nowotwór tarczycy u mężczyzn i kobiet. Maksymalna osiągnięta wartość oznacza całożyciowe ryzyko zachorowania.

Powyższe analizy opierają się na danych z Krajowego Rejestru Nowotworów (KRN) za lata 2013–2021 (https://onkologia.org.pl/pl/raporty).