W ramach Narodowej Strategii Onkologicznej zainicjowana została kompleksowa reforma opieki onkologicznej w Polsce. Jej celem jest poprawa organizacji systemu opieki onkologicznej poprzez zapewnienie pacjentom dostępu do najwyższej jakości procesów diagnostyczno-terapeutycznych oraz kompleksowej opieki na całej „ścieżce pacjenta”. Za jej fundament przyjęto opracowanie koncepcji koordynowanej opieki nad pacjentem onkologicznym, czyli utworzenie Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO). KSO stanowi nowy model organizacji i zarządzania opieką onkologiczną, której priorytetem jest zapewnienie każdemu pacjentowi niezależnie od miejsca zamieszkania kompleksowej opieki opartej o jednakowe standardy i wysoką jakość.
Założenia Sieci reguluje Ustawa z dnia 9 marca 2023 roku o Krajowej Sieci Onkologicznej. Zgodnie z jej zapisami strukturę KSO tworzą Specjalistyczne Ośrodki Leczenia Onkologicznego (SOLO) na trzech poziomach oraz Ośrodki Kooperacyjne. Najbardziej skomplikowane świadczenia medyczne są realizowane na najwyższym wysokospecjalistycznym poziomie - w SOLO III, złożone - w SOLO II, a podstawowe - w SOLO I. Ponadto w strukturze SOLO II poziomu i SOLO III poziomu mogą funkcjonować Ośrodki Satelitarne a także Centra Kompetencji, wyspecjalizowane w diagnostyce onkologicznej i leczeniu onkologicznym określonego rodzaju nowotworu lub grupy nowotworów, zapewniające kompleksową realizację procesu diagnostyki onkologicznej, leczenia onkologicznego i monitorowania. Monitorowanie jakości opieki onkologicznej w ramach KSO leży w kompetencjach Krajowego Ośrodka Monitorującego oraz Wojewódzkich Ośrodków Monitorujących. W ramach struktur KSO powołana została także Krajowa Rada Onkologiczna pełniąca funkcję opiniodawczo-doradczą dla Ministra Zdrowia i Prezesa NFZ.
Struktura KSO
Struktura przepływu danych w ramach KSO
-
Funkcję Krajowego Ośrodka Monitorującego (KOM) pełni Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie.
Kluczowe zadania:
1. zapewnienie opracowywania i aktualizowania przez odpowiednie towarzystwa naukowe lub zespoły naukowe wytycznych postępowania diagnostyczno-leczniczego w onkologii
2. analiza danych dotyczących stosowania kluczowych zaleceń na poziomie krajowym
3. opracowywanie propozycji zmian wskaźników
4. monitorowanie przebiegu, jakości i efektów programów zdrowotnych dotyczących profilaktyki onkologicznej
5. prowadzenie szkoleń dotyczących profilaktyki, diagnostyki onkologicznej i leczenia onkologicznego
-
Funkcję Wojewódzkiego Ośrodka Monitorującego (WOM) pełni ośrodek SO×O III poziomu w danym województwie, który posiada największy procentowy udział zrealizowanych świadczeń opieki zdrowotnej na tym obszarze.
Kluczowe zadania:
1. współpraca ze świadczeniodawcami w procesie organizacji profilaktyki, diagnostyki i opieki po zakończonym leczeniu onkologicznym
2. przygotowywanie rocznych raportów na temat dostępności świadczeń opieki onkologicznej na terenie danego województw
3. analiza danych pozwalających na weryfikację wskaźników jakości opieki onkologicznej na poziomie danego województw
4. prowadzenie szkoleń dotyczących profilaktyki, diagnostyki onkologicznej i leczenia onkologicznego dla świadczeniodawców
5. monitorowanie przebiegu, jakości i efektów programów zdrowotnych dotyczących profilaktyki onkologicznej na terenie województwa
-
Treść
Krajowa Rada Onkologiczna (KRO) pełni funkcję opiniodawczo-doradczą dla ministra właściwego do spraw zdrowia i Prezesa Funduszu.
Kluczowe zadania:
1. opiniowanie wytycznych postępowania diagnostyczno-leczniczego oraz standardów organizacyjnych w onkologii oraz propozycji kluczowych zaleceń
2. opiniowanie propozycji zmian wskaźników jakości opieki onkologicznej oraz przygotowywanie propozycji kluczowych wskaźników
3. prowadzenie analiz dotyczących funkcjonowania systemu opieki onkologicznej
4. przygotowywanie rekomendacji w zakresie priorytetów dotyczących opracowywania i aktualizowania kluczowych zaleceń oraz promocji zdrowia oraz edukacji społecznej
5. inicjowanie działań dotyczących zapobiegania chorobom nowotworowym i ich zwalczania
6. prowadzenie oceny jakości działania Krajowej Sieci Onkologicznej oraz wskaźników jakości opieki onkologicznej
-
Treść
Kluczowe zadania:
1. kwalifikacja podmiotów wykonujących działalność leczniczą na dany poziom zabezpieczenia opieki onkologicznej w ramach KSO
2. weryfikacja spełniania kryteriów przez świadczeniodawców zakwalifikowanych do KSO
3. analiza osiąganych przez świadczeniodawców w Sieci wskaźników jakości opieki onkologicznej
4. prowadzenie infolinii onkologicznej, za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, w ramach której jest udzielana informacja o organizacji opieki onkologicznej w ramach KSO
-
Treść
Rola Ministerstwa Zdrowia w ramach Krajowej Sieci Onkologicznej:
1. Określa akty wykonawcze do ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej, w tym szczegółowe kryteria warunkujące przynależność danego podmiotu do danego poziomu zabezpieczenia opieki onkologicznej, wskaźniki jakości opieki onkologicznej, wykaz WOM.
2. Zleca Prezesowi Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji przygotowanie propozycji kluczowych zaleceń, które ogłasza w drodze obwieszczenia
3. Powołuje Krajową Radę Onkologiczną i i wyznacza jej przewodniczącego
-
Treść
Specjalistyczny Ośrodek Leczenia Onkologicznego jest podmiotem wykonującym działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne szpitalne, o którym mowa w art. 8 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, realizującym opiekę onkologiczną
-
Treść
Centrum Kompetencji jako wyspecjalizowane w diagnostyce i leczeniu określonego rodzaju nowotworu lub grupy nowotworów zapewnia kompleksową realizację procesu diagnostyczno-terapeutycznego. Może funkcjonować w strukturze SOLO II i SOLO III.
-
Treść
Ośrodek Satelitarny może funkcjonować w strukturze SOLO II i SOLO III ale jest zlokalizowany poza jego siedzibą główną (na obszarze tego samego województwa) w ramach innego podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Udziela świadczeń diagnostyki onkologicznej lub leczenia onkologicznego z obszaru leczenia zabiegowego chirurgicznego lub chemioterapii i innych metod leczenia systemowego lub radioterapii onkologicznej.
-
Treść
Ośrodek Kooperacyjny to podmiot wykonujący działalność leczniczą inny niż Specjalistyczny Ośrodek Leczenia Onkologicznego realizujący opiekę onkologiczną w zakresie świadczeń opieki zdrowotnej w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.
Realizacja etapów leczenia w ramach Krajowej Sieci Onkologicznej przebiega przy współpracy specjalistów z różnych dziedzin medycyny. Podmioty w ramach Sieci wyznaczają dla każdego pacjenta koordynatora onkologicznego, który pełni rolę łącznika pomiędzy lekarzem a pacjentem i przeprowadza pacjenta przez cały proces diagnostyczno-terapeutyczny, m.in. umawia terminy niezbędnych badań i wizyt, przygotowuje pacjenta do konsylium lekarskiego. Ustawa o KSO wprowadza również obowiązek prowadzenia systematycznej oceny satysfakcji pacjenta, co umożliwić ma wprowadzenie w razie potrzeby koniecznych poprawek do systemu.
