Czym nowotwór złośliwy różni się od łagodnego?

Najważniejsze różnice między nowotworem złośliwym a łagodnym

Ten materiał pomoże Ci lepiej zrozumieć diagnozę i przygotować się do rozmowy z lekarzem. Znajdziesz tu informacje, które pozwolą Ci świadomie uczestniczyć w podejmowaniu decyzji i poczuć się pewniej w całym procesie leczenia.

Charakterystyka komórek nowotworowych

Nowotwory dzielą się na łagodne i złośliwe. Choć w obu przypadkach komórki rosną w sposób niekontrolowany, różnią się pod względem zachowania, wpływu na organizm i sposobów leczenia.

Nowotwór łagodny

• komórki nowotworowe w przypadku guzów łagodnych rosną wolniej i przypominają komórki zdrowych tkanek, z których pochodzą;
• zwykle mają one bardziej uporządkowaną strukturę i są dobrze odgraniczone od otaczających tkanek, co sprawia, że łatwiej je usunąć chirurgicznie;
• komórki guza łagodnego są mniej agresywne i nie wnikają do innych tkanek. 

Nowotwór złośliwy

• komórki nowotworowe w guzach złośliwych różnią się od zdrowych komórek pod względem kształtu, wielkości i struktury;
• mają tendencję do szybszego wzrostu, co prowadzi do uszkodzenia tkanek wokół guza;
• złośliwe komórki mogą się rozprzestrzeniać, tworząc przerzuty do innych części ciała (np. węzłów chłonnych, kości, wątroby, płuc) i dając ogólnoustrojowe objawy. 

Wzrost i rozprzestrzenianie się 

Nowotwór łagodny

• rośnie powoli i ma tendencję do rozwoju w obrębie jednej, odizolowanej zmiany;
• guz łagodny zazwyczaj  nie nacieka na sąsiadujące tkanki;
• jest otoczony wyraźną granicą, co ułatwia jego usunięcie chirurgiczne.

Nowotwór złośliwy

• rośnie szybko i nie ma wyraźnej granicy – wnika w okoliczne tkanki, co utrudnia usunięcie całej zmiany;
• złośliwe komórki mogą wnikać do krwiobiegu lub układu limfatycznego, co umożliwia im przemieszczanie się w organizmie i tworzenie przerzutów w innych narządach. 

Przerzuty 

Nowotwór łagodny

• guzy łagodne zazwyczaj nie tworzą przerzutów. Oznacza to, że nie rozprzestrzeniają się do innych części ciała. 

Nowotwór złośliwy

• jest zdolny do tworzenia przerzutów, co oznacza, że komórki nowotworowe mogą przenosić się do innych narządów i tworzyć nowe ogniska nowotworowe; 
• przerzuty mogą występować poprzez układ limfatyczny lub krwionośny, co czyni nowotwór złośliwy bardziej niebezpiecznym.  
• zdolność do dawania przerzutów czyni nowotwór niebezpiecznym, niezależnie od tego czy poprzez układ limfatyczny/krwionośny czy dowolne inne drogi szerzenia się nowotworu.

Objawy kliniczne

Nowotwór łagodny

• często nie powoduje objawów, szczególnie we wczesnym stadium;
• w przypadku guzów łagodnych, które rosną w obrębie ciała, objawy mogą występować dopiero po ich znacznych rozmiarach, np. ból, ucisk na sąsie
• nie struktury po osiągnięciu znacznych rozmiarów, powodując ucisk sąsiednich struktur i w konsekwencji wywołując ból lub inne zaburzenia czynności narządów lub organizmu;
• często objawy narastają powoli, mają przewlekły charakter i rzadko zagrażają życiu.  

Nowotwór złośliwy

• może powodować różnorodne objawy, w zależności od lokalizacji i zaawansowania choroby;
• objawy mogą obejmować: bóle, krwawienie, utratę wagi, zmęczenie, gorączkę, obrzęki czy trudności z funkcjonowaniem narządu, w którym guz się znajduje;
• w przypadku przerzutów do innych narządów mogą pojawić się również inne objawy  (np. kaszel i duszność w raku płuc  w razie przerzutów do płuc, bóle kości w przerzutach do kości). 

Leczenie

Nowotwór łagodny

• zwykle nowotwór łagodny jest łatwiejszy do usunięcia chirurgicznego, ponieważ jest dobrze odgraniczony od zdrowych tkanek;
• w większości przypadków po usunięciu guz nie odrasta, a pacjent nie wymaga dalszego leczenia;
• w rzadkich przypadkach mogą wystąpić nawroty, ale ryzyko jest minimalne niewielkie. 

Nowotwór złośliwy

• leczenie złośliwego nowotworu zależy od jego rodzaju, lokalizacji i stopnia zaawansowania;
• zwykle obejmuje połączenie kilku metod: chirurgii, chemioterapii, radioterapii, a także coraz częściej terapii celowanych i immunoterapii;
• leczenie złośliwego nowotworu jest bardziej skomplikowane, wymaga długoterminowej opieki i monitorowania, a w przypadku obecności przerzutów jego możliwości i skuteczność mogą być ograniczone. 

Prognozy i rokowanie 

Nowotwór łagodny

• rokowanie jest zazwyczaj bardzo dobre; 
• po usunięciu guza łagodnego, ryzyko nawrotu choroby jest niskie, a pacjent często nie wymaga dalszego leczenia ani długoterminowego monitorowania;
• w większości przypadków nowotwory łagodne nie zagrażają życiu. 

Nowotwór złośliwy

• rokowanie zależy od wielu czynników, w tym rodzaju nowotworu, stadium zaawansowania, odpowiedzi na leczenie i ogólnego stanu zdrowia pacjenta;
• wczesne wykrycie i leczenie zwiększa szanse na wyleczenie, ale w przypadku zaawansowanego nowotworu złośliwego, szczególnie z przerzutami, rokowanie może być gorsze;
• w takich przypadkach leczenie ma na celu głównie kontrolowanie rozwoju choroby i poprawę jakości życia.