Leczenie nowotworu to jedno z największych wyzwań w życiu – fizycznie, emocjonalnie i życiowo. W ferworze diagnozy, konsultacji i planowania terapii łatwo pominąć pytania o przyszłość, w tym o możliwość posiadania dzieci po leczeniu. A tymczasem to właśnie na samym początku leczenia trzeba pomyśleć o zabezpieczeniu swojej płodności, jeśli jest to dla Ciebie ważne – teraz lub w przyszłości.
Data aktualizacji: 2025-12-31
Onkopłodność to dziedzina medycyny, która łączy onkologię i leczenie niepłodności. Jej celem jest umożliwienie pacjentkom i pacjentom onkologicznym zachowania szansy na posiadanie biologicznego dziecka po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego.
Z roku na rok przybywa osób, które po wyleczeniu raka zostają rodzicami – urodziło się już wiele dzieci po leczeniu onkologicznym. To najlepszy dowód na to, że warto rozmawiać o płodności wcześnie, zanim leczenie wpłynie na komórki jajowe lub nasienie.
Niektóre formy leczenia nowotworów – jak chemioterapia, radioterapia (szczególnie w okolicy miednicy) czy leczenie chirurgiczne – mogą uszkadzać jajniki lub jądra, a tym samym prowadzić do niepłodności. Skala tego ryzyka zależy od wielu czynników: rodzaju nowotworu, zaplanowanego leczenia, wieku pacjenta, ogólnego stanu zdrowia. Dlatego każda osoba przed leczeniem powinna mieć możliwość rozmowy o tym, co może zrobić, by zadbać o swoją płodność – teraz, zanim będzie za późno.
Współczesna medycyna oferuje coraz więcej skutecznych i bezpiecznych metod. Oto najważniejsze z nich:
Program wsparcia in vitro umożliwia pacjentkom i pacjentom onkologicznym zabezpieczenie płodności przed rozpoczęciem leczenia. Dzięki finansowaniu ze środków publicznych możesz szybko skorzystać z najskuteczniejszych metod:
To prosty i realny sposób, by zachować szansę na posiadanie biologicznego dziecka w przyszłości.
Tak. Coraz więcej osób po leczeniu onkologicznym zostaje rodzicami – zarówno naturalnie, jak i dzięki wspomaganiu rozrodu. Urodziło się już wiele zdrowych dzieci, których mamy lub ojcowie wcześniej leczyli się z powodu nowotworu.
Ważne, by planując ciążę po zakończeniu terapii, robić to świadomie i pod kontrolą lekarza. Należy sprawdzić, czy organizm jest gotowy na ciążę (np. po zakończeniu chemioterapii), a także upewnić się, że nie ma ryzyka nawrotu choroby. Onkolodzy często współpracują z ginekologami i specjalistami medycyny rozrodu – możesz liczyć na profesjonalne wsparcie.
W wielu miastach działają specjalistyczne ośrodki zajmujące się onkopłodnością. W największych centrach onkologicznych powstają zespoły interdyscyplinarne, które pomogą Ci zadbać o przyszłość – także tę rodzinną. Pamiętaj, że choroba nowotworowa nie musi przekreślać Twoich planów życiowych.
Sprawdź, gdzie możesz zabezpieczyć swoją płodność przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego. Od 1 czerwca 2024 roku w Polsce działa program Ministerstwa Zdrowia, który refunduje procedury zabezpieczenia płodności (onkopłodności) w ramach NFZ. Obejmuje on m.in. mrożenie komórek jajowych i nasienia u pacjentek i pacjentów onkologicznych.
Program polega na pobraniu i przechowywaniu gamet przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego. U kobiet proponuje się w tym przypadku zamrożenie oocytów, natomiast u mężczyzn – zamrożenie nasienia.
Program ten obejmuje kobiety od okresu dojrzewania do 40. roku życia i mężczyzn od okresu dojrzewania do 45. roku życia. Listę placówek realizujących program znajdziesz na stronie Ministerstwa Zdrowia: Program wsparcia in vitro. Znajdują się tam ośrodki w całej Polsce – w dużych miastach takich jak Warszawa, Kraków, Poznań, Gdańsk, Wrocław czy Lublin.
Jeśli potrzebujesz pomocy w znalezieniu placówki lub umówieniu wizyty – poproś swojego lekarza onkologa o kontakt do specjalisty zajmującego się onkopłodnością. W wielu ośrodkach są już koordynatorzy pomagający pacjentom przejść ten proces szybko i bez dodatkowego stresu.
