Metody zapobiegania

Zapobieganie rakowi pęcherza moczowego nie jest w pełni możliwe, jednak ryzyko zachorowania można znacząco zmniejszyć dzięki świadomym decyzjom i zdrowemu stylowi życia. Kluczowe jest rzucenie palenia – już po 4 latach ryzyko spada o 40%, a po 25 latach jest o 60% niższe i zbliża się do poziomu osób niepalących. Istotne jest także ograniczenie narażenia na zawodowe czynniki ryzyka. Obecnie rutynowe badania przesiewowe nie są zalecane, chyba że dotyczą osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka, ponieważ nie wykazano, aby zmniejszały śmiertelność z powodu tego nowotworu. Na pewno warto zachować tzw. czujność onkologiczną.

Rola stylu życia i środowiska w zapobieganiu nowotworom pęcherza

Obecnie nie ma w pełni skutecznego sposobu, który pozwoliłby całkowicie zapobiec zachorowaniu. Można jednak znacząco zmniejszyć ryzyko poprzez świadome działania i zdrowy styl życia. 

Najważniejszy krok: rzucenie palenia

Najważniejszym czynnikiem wpływającym na obniżenie ryzyka zachorowania jest zaprzestanie palenia tytoniu. Rzucenie palenia zmniejsza ryzyko, które z czasem staje się zbliżone do ryzyka obserwowanego u osób niepalących. Już w ciągu pierwszych 4 lat po zaprzestaniu palenia, ryzyko zachorowania na raka pęcherza moczowego spada o 40% i zmniejsza się o 60% po 25 latach.

Ograniczenie ekspozycji na chemiczne substancje

Również ograniczenie kontaktu z zawodowymi czynnikami ryzyka ma istotny wpływ na zmniejszenie częstości zachorowań. Stosowanie odpowiednich środków ochrony osobistej, przestrzeganie procedur bezpieczeństwa oraz regularne badania kontrolne mogą znacząco zmniejszyć to ryzyko i chronić układ moczowy przed szkodliwym wpływem czynników środowiskowych.

Badania przesiewowe – dla osób wysokiego ryzyka

Badania przesiewowe w raku pęcherza moczowego obecnie nie mają uzasadnienia i nie zaleca się ich w celu wykrycia bezobjawowego krwiomoczu. Wydają się uzasadnione jedynie w odniesieniu do populacji obciążonych dodatkowymi czynnikami ryzyka. Nie stwierdzono, aby regularne wykonywanie badań obrazowych czy laboratoryjnych obniżyło odsetek zgonów z powodu raka pęcherza moczowego.

Źródła:

• van Osch FH, Jochems SH, van Schooten FJ, Bryan RT, Zeegers MP. Quantified relations between exposure to tobacco smoking and bladder cancer risk: a meta-analysis of 89 observational studies. Int J Epidemiol. 2016 Jun;45(3):857-70.
• Masaoka H, Matsuo K, Oze I, Kimura T, Tamakoshi A, Sugawara Y, Tsuji I, Sawada N, Tsugane S, Ito H, Wada K, Nagata C, Kitamura T, Zha L, Sakata R, Ozasa K, Lin Y, Mizoue T, Tanaka K, Abe SK, Inoue M. Cigarette Smoking, Smoking Cessation, and Bladder Cancer Risk: A Pooled Analysis of 10 Cohort Studies in Japan. J Epidemiol. 2023 Nov 05;33(11):582-588.
• Brennan P, Bogillot O, Cordier S, Greiser E, Schill W, Vineis P, Lopez-Abente G, Tzonou A, Chang-Claude J, Bolm-Audorff U, Jöckel KH, Donato F, Serra C, Wahrendorf J, Hours M, T'Mannetje A, Kogevinas M, Boffetta P. Cigarette smoking and bladder cancer in men: a pooled analysis of 11 case-control studies. Int J Cancer. 2000 Apr 15;86(2):289-94.
• Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w raku pęcherza moczowego – P. Wysocki i in.
• Krajowy Rejestr Nowotworów, https://onkologia.org.pl/pl