Rodzaje nowotworów

    Data aktualizacji: 2026-01-11

    W obrębie prącia mogą pojawiać się różne zmiany – od łagodnych narośli po nowotwory wymagające specjalistycznej diagnostyki i leczenia. Niektóre zmiany, jak kłykciny kończyste czy grudkowatość bowenoidalna, są wywoływane przez wirusa HPV i zazwyczaj mają łagodny przebieg, choć w rzadkich przypadkach mogą przejść w raka przedinwazyjnego (CIS - Carcinoma in Situ). Najczęstsze nowotwory prącia rozwijają się w komórkach nabłonka żołędzi lub napletka, z których najpowszechniejszy jest rak płaskonabłonkowy. Inne rzadkie typy nowotworów to: rak brodawkowaty, czerniak, rak podstawnokomórkowy, gruczolakorak oraz mięsak, różniące się agresywnością i sposobem leczenia.

    Rodzaje zmian i nowotworów prącia

    W obrębie prącia mogą pojawić się zmiany – narośla, które nie są nowotworami, ale wymagają czasem diagnostyki i leczenia. Są to:

    • kłykciny kończyste – narośla przypominające wyglądem kalafior, wywoływane przez niektóre typy wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV- Human Papilloma Virus),
    • grudkowatość bowenoidalna – małe, czerwone lub brązowe grudki, w przypadku których podczas obserwacji mikroskopowej można zauważyć nieprawidłowe komórki w warstwie powierzchniowej skóry prącia. Stan ten związany jest również z zakażeniem wirusem HPV. Zazwyczaj grudkowatość bowenoidalna po kilku miesiącach ustępuje samoistnie, jednak w rzadkich przypadkach może przejść w chorobę Bowena – wczesny stopień raka, czyli rak in situ (CIS).

    Najczęstsze typy nowotworów prącia

    Większość nowotworów prącia rozwija się w komórkach skóry nabłonka żołędzi lub napletka. Rzadziej występują one na trzonie prącia. Najczęstsze nowotwory prącia to:

    • rak płaskonabłonkowy (SCC - squamous cell cancer) to najczęstszy typ nowotworu prącia stanowiący około 90-95% przypadków. Rozwija się w dowolnym obszarze prącia w komórkach skóry zwanych komórkami płaskonabłonkowymi. Większość tych nowotworów rozpoczyna się w napletku lub żołędzi penisa. Guzy te charakteryzują się powolnym wzrostem, a wykryte na wczesnym etapie, zazwyczaj są wyleczalne.
    • rak brodawkowaty (guz Buschkego-Lowensteina - BLT) stanowi rzadką postać raka płaskonabłonkowego. Guz ten przypomina duże kłykciny kończyste narządów płciowych. Ten rodzaj nowotworu rośnie powoli i może osiągać duże rozmiary. Nowotwór może wrastać głęboko w pobliskie tkanki, ale rzadko daje przerzuty.
    • rak przedinwazyjny (ang. carcinoma in situ - CIS) to najwcześniejszy etap płaskonabłonkowego raka prącia, gdzie komórki nowotworowe występują tylko w powierzchownych warstwach skóry.
    • czerniak – nowotwór wywodzący się z melanocytów, czyli komórek barwnikowych skóry. Występuje rzadko, ale cechuje się agresywnym przebiegiem – szybko rośnie i może dawać przerzuty.
    • rak podstawnokomórkowy (ang. basal cell carcinoma - BCC) – rozwija się z komórek znajdujących się w najgłębszej warstwie skóry penisa. Jest rzadką postacią raka prącia, rośnie powoli i rzadko daje przerzuty.
    • gruczolakorak to bardzo rzadki rodzaj nowotworu prącia. Rozwija się z gruczołów potowych skóry członka i może być trudny do odróżnienia od raka in situ prącia.
    • mięsak prącia to bardzo rzadki rodzaj nowotworu prącia. Rozwija się w tkance łącznej. Nowotwór ten na tendencję do szybszego rozwoju niż pozostałe typu raka prącia.