Rokowania

    Data aktualizacji: 2026-01-13

    Rak przytarczyc zwykle rozwija się powoli i daje stosunkowo dobre rokowania. Nawroty zdarzają się u około połowy pacjentów, najczęściej w ciągu pierwszych kilku lat, ale mogą pojawić się także później, dlatego tak ważne są regularne kontrole przez całe życie. Nawet gdy choroba powraca, często można ją skutecznie leczyć, w tym ponownie operować. Dzięki dożywotniej opiece lekarskiej i świadomemu dbaniu o siebie pacjenci mogą prowadzić aktywne, normalne życie.

    Rokowania i nawroty raka przytarczyc

    Rak przytarczyc zwykle rozwija się powoli i daje stosunkowo dobre rokowania w porównaniu z innymi nowotworami. Nawet jeśli choroba nawraca, często udaje się ją kontrolować przez długi czas. Statystyki światowe pokazują, że 5 lat po diagnozie żyje od 78% do 90% pacjentów, co oznacza,  a 10 lat – od 49% do 77%, w zależności od zaawansowania choroby i skuteczności leczenia. Dobre rokowania wynikają z faktu, że rak przytarczyc często rozwija się powoli i rzadko daje przerzuty w momencie rozpoznania. Ze względu na bardzo rzadkie występowanie choroby brakuje danych o przeżywalności wyłącznie dla populacji polskiej.

    Rokowania w raku przytarczyc są indywidualne i zależą od:

    • radykalności pierwszej operacji – to najważniejszy czynnik, który decyduje o szansie na pełne wyleczenie. Operacja, podczas której chirurg usuwa guz w całości, z marginesem zdrowych tkanek (resekcja en bloc), znacząco zmniejsza ryzyko nawrotu i poprawia długoterminowe przeżycie. Jeśli pierwszy zabieg jest nieradykalny, ryzyko wznowy wzrasta.
    • stopnia zaawansowania choroby w momencie diagnozy - rokowania są lepsze, jeśli rak jest ograniczony do samej przytarczycy (choroba zlokalizowana). Obecność przerzutów do węzłów chłonnych lub przerzutów odległych (np. do płuc, kości czy wątroby) pogarsza rokowanie, choć nie wyklucza możliwości dalszego leczenia.
    • wieku i płci – niektóre badania sugerują, że starszy wiek oraz płeć męska mogą być nieznacznie związane z gorszym rokowaniem.
    • rozmiaru guza – większe guzy mogą wiązać się z gorszym rokowaniem.

    Powrót choroby – czego się spodziewać?

    Nawet po radykalnym leczeniu, rak przytarczyc ma tendencję do nawrotów – dotyczy to około połowy pacjentów. Nawroty najczęściej zdarzają się ciągu pierwszych 2–5 lat po zabiegu, choć mogą pojawić się nawet po 20 latach. Zwykle dotyczą szyi lub węzłów chłonnych. Warto wiedzieć, że nawrót nie oznacza końca możliwości terapeutycznych. Jeśli to możliwe, ponownie stosuje się leczenie operacyjne, które może zapewnić kolejne lata bez objawów choroby. Dlatego tak ważne są regularne, dożywotnie wizyty kontrolne.

    Źródła: