Diagnostyka

Wczesne wykrycie raka sromu zależy przede wszystkim od regularnych wizyt u ginekologa oraz zwracania uwagi na wszelkie zmiany w okolicy intymnej. Jeśli lekarz zauważy coś podejrzanego, może zlecić pobranie małego fragmentu skóry do badania pod mikroskopem (biopsja). W diagnostyce wykorzystuje się również badanie optyczne sromu (wulwoskopia). W  razie potrzeby stosuje się także badania obrazowe, takie jak USG, rezonans czy tomografia. Czasem konieczne bywa także zbadanie pęcherza lub odbytnicy. Pacjentki powinny być prowadzone w specjalistycznych ośrodkach ginekologii onkologicznej, gdzie mają zapewnioną pełną i skoordynowaną opiekę.

Jak lekarze diagnozują raka sromu?

Aby postawić diagnozę raka sromu, konieczna jest wizyta u ginekologa. Jeśli podczas badania lub przy pojawieniu się dolegliwości lekarz zauważy podejrzane zmiany na sromie, wykonuje się biopsję – pobranie małego fragmentu tkanki z miejsca, które wygląda najbardziej nieprawidłowo, aby sprawdzić, czy zmiana jest nowotworowa. Czasami, gdy niepokojących miejsc jest kilka, wykonuje się biopsje z kilku punktów. W ustaleniu najlepszego miejsca do pobrania materiału pomocna bywa wulwoskopia, czyli badanie optyczne sromu i pochwy w 20–30-krotnym powiększeniu, dzięki któremu lekarz może ocenić stan zewnętrznych narządów płciowych i pochwy.

Badania obrazowe i specjalistyczne pomagają ocenić zaawansowanie choroby

W przypadku rozpoznania raka sromu, lekarz zleca dodatkowo rutynowe badania obrazowe lub dodatkową biopsję węzłów chłonnych, by ocenić stopień zaawansowania nowotworu i możliwości leczenia chirurgicznego.

Wśród zalecanych badań wymienia się:

• badanie lekarskie (podmiotowe i przedmiotowe) ze szczególną oceną węzłów chłonnych pachwinowych
• badanie ginekologiczne (przez pochwę i przez odbyt) wraz z przezpochwowym badaniem ultrasonograficznym (USG)
  • wulwloskopię (o ile nie wykonano jej w trakcie pobierania wycinka)
  • badanie cytologiczne
  • w przypadku podejrzanych zmian na szyjce macicy należy pobrać z części pochwowej wycinek w celu wykluczenia pierwotnego ogniska choroby w szyjce macicy
  • w przypadku stwierdzenia w wycinku ze sromu raka gruczołowego wskazane jest diagnostyczne wyłyżeczkowanie jamy macicy w celu wykluczenia pierwotnego ogniska choroby w macicy
• badanie RTG klatki piersiowej
• badanie USG jamy brzusznej
• badanie rezonansu magnetycznego (RM) lub tomografii komputerowej (TK) klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy mniejszej
• badania endoskopowe, gdy podejrzewa się naciekanie narządów sąsiadujących
  • cystoskopia (badanie pęcherza moczowego)
  • rektoskopia (badanie odbytnicy).

Wszystkie pacjentki z rakiem sromu powinny być kierowane do ośrodków ginekologii onkologicznej i leczone przez wielodyscyplinarny zespół specjalistów.

Podstawowe badania ginekologiczne – co warto wiedzieć?

Badanie przedmiotowe (fizykalne)

To element wizyty lekarskiej, podczas którego lekarz ocenia stan zdrowia pacjenta za pomocą zmysłów oraz prostych narzędzi diagnostycznych. Obejmuje cztery podstawowe techniki: oglądanie, badanie dotykiem (palpację), opukiwanie oraz osłuchiwanie.
Badanie podmiotowe

Badanie podmiotowe, znane również jako wywiad lekarski, to proces zbierania przez lekarza informacji od pacjenta na temat jego dolegliwości, objawów, chorób przewlekłych i stylu życia.

Badanie per vaginam

Badanie per vaginam to badanie palpacyjne, wykonywane przez pochwę, w celu oceny struktur podczas badania ginekologicznego.

Badanie per rectum

Badanie per rectum (od łac. per rectum, przez odbytnicę) to badanie palpacyjne odbytnicy i sąsiednich narządów. Jedno z podstawowych badań lekarskich stosowanych w proktologii, ginekologii, urologii i innych specjalnościach lekarskich.

Wulwoskopia

Wulwoskopia to badanie optyczne sromu i pochwy w 20–30-krotnym powiększeniu, dzięki któremu lekarz może ocenić stan zewnętrznych narządów płciowych i pochwy.

Źródła:

• Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych – Nowotwory kobiecego układu płciowego, red. J. Kornafel, R. Mądry, M. Bidziński, J. Bręborowicz, K. Gawrychowski, A. Łacko, A. Roszak, M. Tacikowska, 2013
• Krajowy Rejestr Nowotworów, https://onkologia.org.pl/pl
• Leczenie raka sromu Rekomendacje w oparciu o wytyczne ESGO dotyczące postępowania u pacjentek z rakiem sromu, M.H.M. Oonk, F. Planchamp, P. Baldwin, M. Bidziński, M. Brannstrom, F. Landoni, i wsp., Oncology Guidelines for the Management of Patients with Vulvar Cancer, International Journal of Gynecological Cancer, 2017, 27(4), 832-837