Leczenie

Leczenie raka sromu zależy od wielu czynników – stopnia zaawansowania choroby, wieku kobiety i jej ogólnego stanu zdrowia. W początkowym etapie lekarze najczęściej sięgają po leczenie chirurgiczne, czyli precyzyjne usunięcie zmiany nowotworowej. Gdy choroba jest bardziej zaawansowana, zazwyczaj w grę wchodzi terapia skojarzona: operacja połączona z radioterapią, chemioterapią lub z obiema metodami równocześnie. W niektórych sytuacjach – zwłaszcza gdy zabieg jest rozległy – stosuje się również procedury rekonstrukcyjne, które pomagają odzyskać komfort i jakość życia.

Leczenie chirurgiczne – na czym polega  i kiedy jest wskazane?

Wybór metody leczenia raka sromu zależy od stopnia zaawansowania choroby, wieku kobiety oraz jej ogólnego stanu zdrowia. Stosuje się leczenie chirurgiczne, radioterapię, chemioterapię lub w niektórych przypadkach, skojarzenie dwóch lub wszystkich trzech metod.

Leczeniem podstawowym w początkowych stadiach zaawansowania raka sromu jest leczenie chirurgiczne, polegające na miejscowym wycięciu zmiany nowotworowej. Zabieg szerokiego wycięcia ma zastosowanie w przypadku zmian ograniczonych do sromu lub krocza o wielkości poniżej 2 cm, z inwazją mniejszą niż 1 mm, bez nasilonych zmian dystroficznych wokół ogniska raka. Nie jest wtedy wymagane usunięcie węzłów chłonnych. W przypadku zmian nowotworowych o średnicy nacieku nie przekraczającej 4 cm oraz klinicznie niepodejrzanych węzłach chłonnych, wskazane jest wycięcie zmian na sromie z procedurą węzła wartowniczego. W zaawansowanych przypadkach, o wielkości zmian ponad 4 cm, stosuje się szerokie wycięcie lub wycięcie sromu połączone z wycięciem węzłów pachwinowych i pachwinowo-udowych. Często elementem leczenia chirurgicznego są zabiegi plastyczne polegające na przesunięciu płatów skórno-mięśniowych, którymi pokrywa się ranę po zabiegu pierwotnym. W bardzo zaawansowanych przypadkach można rozważyć wytrzewienie, czyli zabieg radykalny obejmujący wycięcie sromu wraz z fragmentem odbytnicy i/lub pęcherzem moczowym z ewentualnym wyłonieniem stomii.

Radioterapia i chemioterapia – wsparcie operacji lub alternatywa

Radioterapię (RTH) stosuje się najczęściej w skojarzeniu z leczeniem chirurgicznym, rzadziej jako metodę samodzielną. Obecnie najczęściej łączy się ją z chemioterapią w postaci radiochemioterapii (RCTH). Radioterapię lub radiochemioterapię stosuje się:

• jako leczenie neoadjuwantowe, czyli przed leczeniem operacyjnym, u chorych z nowotworem miejscowo zaawansowanym (FIGO II–IVA) w celu zmniejszenia masy guza pierwotnego i ograniczenia zakresu operacji (resekcji) oraz utrzymania funkcji zajętych narządów i zminimalizowania konsekwencji bardzo rozległych zabiegów operacyjnych na sromie; 
• po leczeniu operacyjnym jako leczenie uzupełniające (leczenie adjuwantowe), które powinno być rozpoczęte najlepiej w ciągu 6 tygodni od zabiegu operacyjnego:
  • u chorych z przerzutami do węzłów chłonnych w celu napromieniania węzłów chłonnych miednicy mniejszej i pachwinowych
  • u chorych po resekcjach niedoszczętnych w celu zmniejszenia ryzyka wznowy miejscowej;
• jako leczenie radykalne, czyli z zamiarem całkowitego wyleczenia raka, u chorych, u których nie można przeprowadzić leczenia operacyjnego oraz w przypadku naciekania pęcherza moczowego, odbytnicy lub kości miednicy;
• w pierwotnym leczeniu kobiet młodych lub w średnim wieku z małym guzem o umiejscowieniu okołołechtaczkowym, u których leczenie operacyjne wiązałoby się z pogorszeniem jakości życia (u tych chorych samodzielna RTH/RCTH w porównaniu z leczeniem operacyjnym wczesnego raka sromu jest jednak metodą mniej skuteczną i związaną z większym ryzykiem powikłań).

W przypadku pacjentek z chorobą uogólnioną (tj. z przerzutami odległymi), które nie kwalifikują się do leczenia chirurgicznego ani radioterapii, wdraża się postępowania paliatywne, polegające na zastosowaniu chemioterapii w celu łagodzenia objawów.

Źródła:

• Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych – Nowotwory kobiecego układu płciowego, red. J. Kornafel, R. Mądry, M. Bidziński, J. Bręborowicz, K. Gawrychowski, A. Łacko, A. Roszak, M. Tacikowska, 2013
• Krajowy Rejestr Nowotworów, https://onkologia.org.pl/pl
• Leczenie raka sromu Rekomendacje w oparciu o wytyczne ESGO dotyczące postępowania u pacjentek z rakiem sromu, M.H.M. Oonk, F. Planchamp, P. Baldwin, M. Bidziński, M. Brannstrom, F. Landoni, i wsp., Oncology Guidelines for the Management of Patients with Vulvar Cancer, International Journal of Gynecological Cancer, 2017, 27(4), 832-837