Charakterystyka narządu

Wątroba to największy gruczoł w naszym organizmie i jeden z najważniejszych narządów układu pokarmowego, znajdujący się w prawej części brzucha pod przeponą. U dorosłych mężczyzn waży zwykle 1,5–1,7 kg, u kobiet nieco mniej – 1,3–1,5 kg, a dodatkowa ilość krwi może zwiększyć jej masę nawet o kilkaset gramów. Wątroba oczyszcza organizm z toksyn, pomaga przetwarzać składniki odżywcze z pożywienia na energię i potrzebne substancje, filtruje krew oraz magazynuje energię. Choć potrafi się regenerować jak mało który narząd, wątroba może chorować – np. może dojść do zapalenia lub powstania nowotworu. Dlatego warto o nią dbać każdego dnia: zdrowo się odżywiać, ruszać się i ograniczać używki, aby mogła dobrze oczyszczać organizm i działać sprawnie.

Schemat – wątroba i trzustka
Rysunek nr 1: Schemat anatomiczny wątroby i sąsiadujących z nią narządów.

Jak działa wątroba i z czego się składa?

Wątroba to największy gruczoł w ludzkim ciele, stanowiący istotny element układu pokarmowego. Zlokalizowana jest w prawej części jamy brzusznej, tuż pod przeponą. U dorosłych mężczyzn jej masa wynosi zazwyczaj od 1500 do 1700 gramów, natomiast u kobiet – od 1300 do 1500 gramów. Dodatkowo, wypełnienie narządu krwią może zwiększyć jego wagę o kolejne 500–800 gramów.

Zbudowana jest z czterech płatów:

  • największego prawego,
  • lewego,
  • czworobocznego,
  • ogoniastego.

Jej powierzchnię w większości pokrywa otrzewna, natomiast miąższ otacza włóknista osłona zwana torebką wątrobową. Narząd ten pełni wiele kluczowych funkcji. Jedną z najważniejszych jest usuwanie szkodliwych substancji z krwi – zarówno tych powstających w organizmie, jak i tych dostarczanych z zewnątrz. W wątrobie zachodzą także procesy metaboliczne związane z przekształcaniem węglowodanów, tłuszczów i białek.

Funkcje wątroby

  • detoksykacyjna (oczyszczanie organizmu ze szkodliwych substancji),
  • metaboliczna (przetwarzanie węglowodanów, tłuszczów i białek na energię i potrzebne związki),
  • filtracyjna (oczyszczanie krwi i usuwanie niepożądanych cząsteczek),
  • magazynująca (gromadzenie energii i niektórych składników odżywczych, np. witamin).

Warto również podkreślić, że wątroba cechuje się wyjątkową zdolnością do regeneracji. Jednak pomimo swoich zdolności regeneracyjnych, może ulegać różnym schorzeniom – zarówno o charakterze ostrym, przewlekłym, jak i nowotworowym.