Epidemiologia

Nowotwory złośliwe wątroby i wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych należą w Polsce do rzadkich chorób onkologicznych, częściej występujących u mężczyzn niż u kobiet. Rocznie rozpoznaje się około 1500 nowych przypadków, głównie u osób starszych – mediana wieku zachorowania to 68 lat. Tylko niewielki odsetek dotyczy osób poniżej 40. roku życia, a u dzieci pojawia się niemal wyłącznie w postaci wątrobiaka zarodkowego. Liczba nowych zachorowań pozostaje od lat na zbliżonym poziomie.

Częstość występowania raka wątroby i przewodów żółciowych

Złośliwe nowotwory wątroby i wewnątrzwątrobowych przewodów żółciowych (C22) należą w Polsce do rzadkich chorób onkologicznych i częściej dotyczą mężczyzn niż kobiet. Pod względem liczby zachorowań zajmują 17. miejsce u mężczyzn i 20. u kobiet. W latach 2013–2022 rozpoznawano średnio około 1500 nowych przypadków rocznie: niespełna 900 u mężczyzn (dokładnie 899) i około 600 u kobiet (dokładnie 604). Oznacza to, że chorobę rozpoznawano co roku u ok. 1 na 21 000 mężczyzn i u ok. 1 na 33 000 kobiet. Na przestrzeni lat 2013–2022 coroczna liczba nowych przypadków pozostawała na stałym poziomie (z wyjątkiem niewielkiego spadku w 2020 r. wywołanego prawdopodobnie przez brak rozpoznawalności spowodowany pandemią COVID-19) (rysunek. 1).

Wykresy statystyk zachorowań na nowotwory wątroby
Rysunek 1. Częstość występowania nowych przypadków nowotworu złośliwego wątroby i przewodów żółciowych wewnątrzwątrobowych u mężczyzn i kobiet w latach 2013–2022.

Nowotwory złośliwe wątroby i przewodów żółciowych wewnątrzwątrobowych są stwierdzane głównie u osób w starszym wieku – mediana wieku w chwili rozpoznania wynosi 68 lat (mężczyźni chorują nieco wcześniej niż kobiety – mediana wieku zachorowania mężczyzn to 67 lat, a kobiet 71 lat). Jedynie ok. 3,2% zachorowań dotyczy osób poniżej 40. roku życia, a niemal 80% zachorowań stwierdza się u osób w wieku 60 i więcej lat. Około 1% zachorowań pojawia się u dzieci w wieku poniżej 5 lat i są to w zdecydowanej większości zachorowania na jeden typ nowotworu – wątrobiaka zarodkowego (wątrobiak płodowy, hepatoblastoma) (Rysunek. 2).

Wykres odsetka wszystkich stwierdzanych przypadków raka wątroby w zależności od wieku
Rysunek 1. Odsetek przypadków nowotworów złośliwych wątroby i przewodów żółciowych wewnątrzwątrobowych wykrywanych w poszczególnych 5-letnich kategoriach wiekowych.

Powyższe analizy opierają się na danych z Krajowego Rejestru Nowotworów (KRN) za lata 2013–2022 (https://onkologia.org.pl/pl/raporty).