Metody zapobiegania
Data aktualizacji: 2026-01-07
Profilaktyka raka wątrobowokomórkowego opiera się na szczepieniach, higienie i stylu życia. Kluczowe znaczenie ma immunizacja przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B oraz ograniczenie ryzyka zakażeń HBV i HCV poprzez przestrzeganie zasad sanitarno-higienicznych. Istotną rolę odgrywają też zdrowe nawyki – utrzymanie prawidłowej masy ciała, unikanie alkoholu i leczenie zakażeń wirusowych, które mogą prowadzić do marskości i nowotworów wątroby.

Profilaktyka raka wątrobowokomórkowego
Profilaktyka raka wątrobowokomórkowego opiera się zarówno na prewencji czynnej, jak i biernej.
Prewencja czynna
- Szczepienie noworodków przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (HBV).
- Szczepienie dorosłych przeciw HBV, którzy wcześniej nie byli zaszczepieni – szczególnie zalecane osobom z grup ryzyka.
Prewencja bierna
Ogranicza ryzyko zakażeń HBV i HCV, zwłaszcza w kontekście opieki zdrowotnej, gdzie wciąż dochodzi do części transmisji tych wirusów. Obejmuje:
- przestrzeganie rygorystycznych zasad sanitarno-higienicznych, w tym stosowanie jednorazowego sprzętu medycznego, prawidłowa sterylizacja narzędzi wielokrotnego użytku, kontrola nad procesem krwiodawstwa oraz zapewnienie bezpieczeństwa w gospodarce krwią. Należy pamiętać, że w przeszłości zakażenia HCV były często przenoszone poprzez transfuzje.
- zdrowy styl życia. Utrzymywanie prawidłowej masy ciała oraz profilaktyka cukrzycy typu 2 zmniejszają ryzyko rozwoju niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby, która może prowadzić do marskości, a następnie do raka. U pacjentów z już rozpoznaną otyłością lub cukrzycą, modyfikacja stylu życia, w tym zmiana diety i zwiększenie aktywności fizycznej, również może ograniczyć ryzyko chorób wątroby. Unikanie nadmiernego spożycia alkoholu jest kolejnym ważnym elementem zapobiegania marskości i nowotworom wątroby.
- leczenie osób zakażonych HBV lub HCV ma kluczowe znaczenie dla zahamowania postępu choroby wątroby. Eliminacja wirusów z organizmu pozwala na ograniczenie rozwoju marskości, co istotnie zmniejsza ryzyko późniejszego wystąpienia raka wątroby.
Źródła:
- Wytyczne postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w raku wątrobowokomórkowym
- Krajowy Rejestr Nowotworów, https://onkologia.org.pl/pl
- https://www.esmo.org/content/download/102688/1814031/file/PL-Rak-Wa%CC%A8troby-Poradnik-dla-Pacjento%CC%81w.pdf