Jak zorganizować opiekę nad dzieckiem? 

Rozpoznanie choroby nowotworowej i rozpoczęcie leczenia to trudny czas – nie tylko dla Ciebie, ale i dla Twojej rodziny. Jeśli wychowujesz dziecko, możesz potrzebować dodatkowego wsparcia, by pogodzić leczenie z opieką nad nim. Zdarza się, że leczenie wiąże się ze zmęczeniem, nieobecnością w domu lub dniami spędzonymi w szpitalu. W takiej sytuacji ważne jest, by dziecko czuło się bezpiecznie, miało stałą opiekę i wiedziało, że jesteś blisko – nawet jeśli nie zawsze fizycznie obecna/-y. W tym artykule podpowiadamy, jak zaplanować opiekę nad dzieckiem w czasie leczenia i gdzie szukać wsparcia.

  • Bliska osoba opiekuje się dzieckiem w domu

Zidentyfikowanie osób, które mogą pomóc 

Jednym z najważniejszych kroków w organizacji opieki nad dzieckiem jest znalezienie odpowiednich osób, które będą w stanie wesprzeć Cię w tym trudnym czasie. Warto rozważyć pomoc bliskich osób lub profesjonalistów.

Rodzina i przyjaciele

Często najbliżsi mogą pomóc w codziennej opiece nad dzieckiem. Może to być np. dziadek, babcia, ciocia lub wujek, którzy będą mogli zapewnić dziecku bezpieczeństwo i poczucie bliskości. Jeśli Twoje dziecko ma szczególnie bliską więź z jakąś osobą w rodzinie, warto poprosić ją o pomoc.

Sąsiedzi

Zaufany sąsiad, który może pomóc w nagłych przypadkach (np. odprowadzić dziecko do szkoły, czy zająć się nim w czasie wizyty lekarskiej), może okazać się nieocenionym wsparciem.

Opiekunki do dzieci lub nianie 

Jeśli rodzina nie może pomóc, rozważ zatrudnienie profesjonalnej opiekunki, która będzie dbać o Twoje dziecko w czasie Twojego leczenia. Wybór doświadczonej niani lub opiekunki, którą dobrze znasz lub która została polecona przez zaufane osoby, może być dobrym rozwiązaniem.

Przedszkola/szkoły 

Jeśli Twoje dziecko chodzi do przedszkola lub szkoły, możesz porozmawiać z nauczycielami o swojej sytuacji zdrowotnej. Może być konieczne, aby ktoś z rodziny lub opiekunów odbierał dziecko z placówki w dniach, gdy nie będziesz mogła/mógł tego zrobić. Nauczyciele mogą również pomóc w monitorowaniu dziecka, zwłaszcza jeśli przeżywa ono trudne emocje związane z Twoją chorobą.

Planowanie elastycznego harmonogramu 

Warto zaplanować swoją codzienną rutynę w taki sposób, aby zminimalizować stres związany z opieką nad dzieckiem.

  • Zorganizuj opiekę na zmianę – Jeśli masz partnera lub bliskich, którzy mogą pomóc, staraj się dzielić obowiązkami, abyś nie musiała/musiał czuć się przeciążona/y. Na przykład jeden z członków rodziny może opiekować się dzieckiem w dniach, gdy Ty będziesz odpoczywać po chemioterapii, a inna osoba może pomóc, gdy będziesz w szpitalu.
  • Elastyczność w pracy – Jeśli pracujesz, rozważ możliwość pracy zdalnej lub elastycznych godzin pracy, które umożliwią Ci opiekę nad dzieckiem. Jeśli masz możliwość pracy w domu lub dostosowania godzin pracy, pomoże Ci to lepiej połączyć leczenie z obowiązkami rodzicielskimi.
  • Zapewnienie dziecku stałego planu dnia – Dzieci w sytuacjach stresowych potrzebują poczucia bezpieczeństwa i stabilności. Staraj się utrzymać stały plan dnia, w miarę możliwości, nawet jeśli Ty będziesz musiała/musiał odpoczywać lub być poza domem. Ważne jest, aby dziecko miało rutynę, co daje mu poczucie pewności.

Zajęcia dodatkowe i wsparcie zewnętrzne 

Podczas leczenia onkologicznego warto skorzystać z różnorodnych usług, które mogą pomóc w opiece nad dzieckiem, zwłaszcza jeśli nie masz wystarczającej liczby bliskich osób w okolicy. 

  • Zajęcia pozalekcyjne i półkolonie – jeśli Twoje dziecko chodzi do szkoły lub przedszkola, warto zorganizować dodatkowe zajęcia, takie jak sport, sztuka czy inne zajęcia edukacyjne, które mogą zająć dziecko, gdy Ty będziesz miała/miał mniej czasu lub energii. Możliwość korzystania z półkolonii, które odbywają się podczas ferii, wakacji czy dni wolnych, także może pomóc w organizacji opieki.
  • Pomoc w ośrodkach wsparcia – w niektórych miastach istnieją ośrodki wsparcia, które oferują pomoc dla rodzin pacjentów onkologicznych. Często organizują one grupy wsparcia, a także pomagają w organizowaniu opieki nad dziećmi, oferując dzieciom czas w placówkach, gdzie mogą wziąć udział w zajęciach edukacyjnych i terapeutycznych. 

Wspieranie emocjonalne dziecka 

Leczenie onkologiczne nie jest tylko wyzwaniem dla Ciebie – Twoje dziecko także może przeżywać stres związany z chorobą rodzica. Ważne jest, aby zapewnić mu odpowiednią opiekę emocjonalną. 

  • Rozmawiaj z dzieckiem – utrzymuj otwartą komunikację z dzieckiem, wyjaśniając w sposób odpowiedni do wieku, co się dzieje, jakie leczenie będziesz przechodzić, a także jak się czujesz. Pomocne może być także skorzystanie z psychologa dziecięcego, który pomoże dziecku zrozumieć sytuację i poradzić sobie z trudnymi emocjami.
  • Zajmowanie się dzieckiem w okresach dobrego samopoczucia – choć czasami możesz czuć się zmęczona/y, staraj się spędzać czas z dzieckiem w chwilach, gdy masz więcej energii, np. podczas weekendów lub dni, gdy czujesz się lepiej po leczeniu. Może to być wspólne gotowanie, zabawa, czytanie książek – każda chwila, którą poświęcisz dziecku, pomaga budować więź i zapewnia mu poczucie bezpieczeństwa.
  • Wsparcie psychologiczne dla dziecka – jeśli Twoje dziecko ma trudności z radzeniem sobie z emocjami związanymi z Twoją chorobą, warto rozważyć pomoc psychologiczną lub udział w grupie wsparcia dla dzieci, których rodzice chorują na raka.

Przygotowanie na nieoczekiwane sytuacje 

Zdiagnozowanie choroby onkologicznej może wiązać się z nieoczekiwanymi sytuacjami, takimi jak konieczność pilnej hospitalizacji lub zmiana harmonogramu leczenia. Warto przygotować plan awaryjny na takie sytuacje: 

  • Podstawowa lista kontaktów – Sporządź listę osób, które mogą pomóc w nagłych przypadkach, takich jak odbiór dziecka ze szkoły, opieka w czasie Twojej nieobecności czy w sytuacjach kryzysowych.
  • Plan B w przypadku hospitalizacji – Przygotuj plan opieki nad dzieckiem na wypadek hospitalizacji, uwzględniając osoby, które mogą zająć się dzieckiem przez kilka dni, jeśli zajdzie taka potrzeba.

Zorganizowanie opieki nad dzieckiem w czasie leczenia onkologicznego wymaga odpowiedniego wsparcia, planowania i elastyczności. Warto skorzystać z pomocy rodziny, przyjaciół, opiekunek, a także zapewnić dziecku stabilność emocjonalną i poczucie bezpieczeństwa. W miarę możliwości warto także rozważyć wsparcie psychologiczne dla dziecka i konsultacje z pracodawcą w celu dostosowania godzin pracy. 

Pomocne może być również korzystanie z usług dodatkowych, takich jak półkolonie, zajęcia pozalekcyjne czy grupy wsparcia dla rodzin pacjentów onkologicznych. Najważniejsze jest, abyś nie czuła/czuł się sama/sam w tym trudnym czasie i miała/miał wsparcie, które pozwoli Ci skupić się na leczeniu i zachować równowagę w codzienności. Warto korzystać z dostępnych form wsparcia – zarówno emocjonalnego, jak i praktycznego. Rozmowa z psychologiem, elastyczne podejście do obowiązków czy udział w grupach wsparcia mogą dać realną ulgę. Pamiętaj, że proszenie o pomoc to oznaka troski o siebie – nie musisz dźwigać wszystkiego sam/-a.