Jak leczenie może wpłynąć na pracę?

Rozpoczęcie leczenia onkologicznego to moment, w którym wiele spraw codziennych wymaga przemyślenia od nowa – także tych związanych z pracą zawodową.Niektóre osoby mogą kontynuować pracę podczas leczenia, inne potrzebują przerwy na regenerację. Wszystko zależy od rodzaju terapii, przebiegu leczenia oraz Twojego samopoczucia.W tym artykule znajdziesz informacje, które pomogą Ci zrozumieć, jak leczenie może wpłynąć na Twoje możliwości zawodowe i jak przygotować się do pogodzenia pracy z terapią. Dowiesz się także, jakie masz prawa i z jakiego wsparcia możesz skorzystać.

  • Osoba pracuje przy laptopie w domowym wnętrzu

Rodzaj leczenia a możliwości pracy 

Różne formy leczenia mogą mieć różny wpływ na Twoje możliwości pracy. Najczęściej stosowane terapie to: 

  • Chirurgia – po operacji onkologicznej, szczególnie jeśli wiąże się ona z dużymi nacięciami, okres rekonwalescencji może być długi. W tym czasie pacjent może potrzebować urlopu zdrowotnego, szczególnie jeśli praca wiąże się z wysiłkiem fizycznym.
  • Chemioterapia – może wiązać się z efektami ubocznymi, takimi jak zmęczenie, bóle głowy, nudności, osłabienie odporności, wypadanie włosów i problemy z koncentracją. Skutki uboczne mogą utrudniać codzienną pracę, zwłaszcza w przypadku wymagających zawodów fizycznych lub umysłowych. Jednak niektóre osoby zdołają pracować w trakcie leczenia, szczególnie jeśli mają możliwość elastycznego grafiku.
  • Radioterapia – może powodować zmęczenie, bóle, podrażnienia skóry, problemy z trawieniem lub ból w zależności od obszaru ciała, który jest leczony. Częstotliwość i intensywność terapii mogą wpłynąć na zdolność do pracy, szczególnie w okresie, kiedy objawy są najsilniejsze.
  • Immunoterapia i leczenie celowane – te terapie mogą powodować mniejsze efekty uboczne niż chemioterapia, ale mogą także prowadzić do zmniejszenia sił, pojawienia się osłabienia, objawów grypowych, wysypki skórnej czy problemów z trawieniem, co może wpłynąć na zdolność do pracy. 

Jakie wyzwania mogą wystąpić? 

W zależności od stanu zdrowia i rodzaju leczenia, możesz napotkać różne trudności w łączeniu pracy z leczeniem: 
 

  • Zwiększone zmęczenie 

    Jednym z najczęstszych objawów leczenia onkologicznego jest zmęczenie, które może utrudniać koncentrację, wydajność i zdolność do pracy przez dłuższy czas. 

  • Problemy ze skupieniem

    Zmiany w organizmie i działanie leków mogą wpływać na zdolność koncentracji, co może sprawić, że wykonywanie złożonych zadań stanie się trudniejsze. 

  • Problemy z obecnością w pracy 

    Leczenie onkologiczne wymaga częstych wizyt w szpitalu, badań kontrolnych oraz dni odpoczynku po zabiegach, co może wpłynąć na regularność Twojej obecności w pracy. 

  • Skutki uboczne leczenia

    Na przykład wypadanie włosów, problemy ze skórą, nudności czy zmiany w wyglądzie mogą wpływać na Twoje samopoczucie i komfort w pracy, zwłaszcza w kontaktach z innymi osobami. 

  • Poczucie stresu i lęku 

    Choroba nowotworowa może wiązać się z dużym stresem i obawami o przyszłość, co może wpływać na Twoją zdolność do koncentracji na zadaniach zawodowych. 

Jak zarządzać pracą i leczeniem? 

Chociaż leczenie onkologiczne wiąże się z wieloma wyzwaniami, istnieje kilka sposobów, które mogą pomóc w łączeniu pracy z leczeniem.

Rozmawiaj z pracodawcą

Nie ma obowiązku informowania pracodawcy o swojej sytuacji zdrowotnej, warto jednak to rozważyć  szczególnie jeśli leczenie wymaga częstych wizyt lekarskich lub przerw w pracy. Współczesne prawo pracy w wielu krajach oferuje możliwość elastycznego podejścia do godzin pracy, zwolnienia lekarskiego czy pracy zdalnej, co może ułatwić łączenie pracy i leczenia.

Elastyczny grafik pracy  

Jeśli to możliwe, staraj się dostosować godziny pracy do harmonogramu leczenia. Niektóre osoby znajdujące się w trakcie leczenia onkologicznego mogą mieć możliwość pracy w mniejszych partiach godzinowych lub wykonywania swoich obowiązków w elastycznych godzinach.

Wykorzystanie urlopu zdrowotnego i zwolnienia lekarskiego

W Polsce oraz w wielu innych krajach pracownicy chorujący na nowotwór mają prawo do zwolnienia lekarskiego lub urlopu zdrowotnego, który może obejmować czas leczenia, rekonwalescencji po operacjach oraz czas po zakończeniu terapii.

Organizacja dnia pracy 

Staraj się zaplanować pracę w taki sposób, aby mogła ona obejmować mniej intensywne zadania w dniach, kiedy czujesz się gorzej. Możesz także pomyśleć o przerwach w pracy, aby odpocząć i zregenerować siły.

Wykorzystanie pracy zdalnej 

Jeśli Twój zawód na to pozwala, zapytaj pracodawcę o możliwość pracy zdalnej. Wiele osób w trakcie leczenia onkologicznego korzysta z tej opcji, aby zminimalizować zmiany w codziennej rutynie oraz zredukować stres związany z dojazdami do pracy. 

Prawa pracownicze i wsparcie prawne 

W zależności od kraju, w którym pracujesz, możesz mieć różne prawa związane z leczeniem onkologicznym. W Polsce pacjenci onkologiczni mają prawo do: 

  • Zwolnienia lekarskiego – Jeśli lekarz zaleci Ci leczenie w szpitalu lub czasowe zwolnienie z pracy, masz prawo do zwolnienia lekarskiego, które jest płatne przez ZUS.
  • Ochrony przed dyskryminacją – pracodawca nie może zwolnić Cię z pracy z powodu choroby onkologicznej, a także nie może Cię dyskryminować w miejscu pracy ze względu na Twoje leczenie.
  • Prawo do urlopu zdrowotnego – w przypadku długotrwałej choroby, pacjenci mogą ubiegać się o urlop zdrowotny lub inne formy pomocy w pracy, które pozwalają na odpoczynek w trakcie leczenia.
  • Rehabilitacja zawodowa – Po zakończeniu leczenia onkologicznego w Polsce pacjenci mogą skorzystać z rehabilitacji zawodowej, która pomaga powrócić do pracy, jeśli leczenie miało wpływ na zdolności fizyczne czy psychiczne.

Wsparcie psychiczne i organizacyjne 

Leczenie onkologiczne może wpływać na samopoczucie psychiczne, zwłaszcza w kontekście pracy. Warto skorzystać z różnych form wsparcia, takich jak: 

  • Wsparcie psychologiczne – Wiele szpitali oferuje wsparcie psychologiczne dla pacjentów onkologicznych, które może pomóc w radzeniu sobie ze stresem związanym z pracą i leczeniem.
  • Grupy wsparcia – Warto poszukać grup wsparcia online lub stacjonarnych, w których pacjenci onkologiczni dzielą się doświadczeniami dotyczącymi pracy zawodowej i leczenia. 

Leczenie onkologiczne może wpłynąć na Twoje możliwości pracy zawodowej, ale z odpowiednim planowaniem i wsparciem można je połączyć. Kluczowe jest, aby otwarcie rozmawiać z pracodawcą, zaplanować czas leczenia i odpoczynku oraz dostosować grafik pracy do swoich potrzeb zdrowotnych. Z pomocą elastycznego podejścia, wsparcia prawnego i psychologicznego można zminimalizować trudności związane z łączeniem pracy z leczeniem onkologicznym.