Żołądek

Żołądek to narząd, który codziennie pracuje dla naszego trawienia – magazynuje pokarm, rozdrabnia go mechanicznie i trawi chemicznie dzięki kwasowi solnemu i enzymom trawiennym. Jego ściana, złożona z 4 błon, chroni go przed własnym kwasem, a mięśnie mieszają jedzenie, przygotowując je do dalszego wchłaniania w jelicie cienkim. Choć działa niezawodnie, żołądek może chorować – od refluksu i wrzodów po nowotwory, takie jak gruczolakorak, chłoniaki czy guzy stromalne (GIST). Zrozumienie jego budowy i funkcji pomaga lepiej dbać o zdrowie, obserwować objawy i w porę reagować.

Rak żołądka to nowotwór, który najczęściej rozwija się w jego błonie śluzowej i w ponad 90% przypadków przyjmuje postać gruczolakoraka. Istnieją też rzadsze typy tego nowotworu – chłoniaki, guzy stromalne przewodu pokarmowego czy guzy neuroendokrynne, które mają inne przyczyny i wymagają odmiennego leczenia. Rozpoznanie rodzaju nowotworu jest kluczowe, bo decyduje o strategii leczenia, sposobie monitorowania i rokowaniu.

Rak żołądka to drugi pod względem częstości nowotwór układu pokarmowego w Polsce, tuż po raku jelita grubego. Mimo powolnego spadku liczby nowych przypadków choroba nadal najczęściej dotyka mężczyzn po 60. roku życia — niemal 80% zachorowań diagnozuje się w tej grupie. Dla osób do 40. roku życia ryzyko jest bardzo niskie, a całkowite prawdopodobieństwo zachorowania w ciągu życia wynosi ok. 1,7%. Świadomość zagrożenia i proste zmiany w codziennym stylu życia, jak zdrowa dieta czy regularne badania, mogą realnie zmniejszyć ryzyko zachorowania.

Rak żołądka rozwija się powoli i przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo. Wiemy jednak, że styl życia może wpływać na ryzyko zachorowania. Najważniejsze czynniki to: przewlekłe zakażenie bakterią Helicobacter pylori, niezdrowa dieta – zwłaszcza dużo soli i przetworzonych mięs – palenie tytoniu, nadmierne spożycie alkoholu, otyłość brzuszna oraz obciążenia rodzinne. Dzięki znajomości tych zagrożeń można w prosty sposób dbać o żołądek – sięgaj po warzywa i owoce, ogranicz sól i wędliny, unikaj używek, pilnuj wagi i kontroluj stan zdrowia poprzez regularne badania.

Rak żołądka to choroba, której ryzyko można zmniejszyć, wprowadzając kilka zdrowych nawyków. Ważna jest zbilansowana dieta, unikanie palenia i nadmiaru alkoholu, a także dbanie o prawidłową wagę i aktywność fizyczną. Warto też wykrywać i leczyć zakażenie bakterią Helicobacter pylori oraz kontrolować zmiany w żołądku, które mogą prowadzić do nowotworu. Osoby z obciążeniem rodzinnym powinny rozważyć konsultacje genetyczne. Dzięki tym prostym krokom można znacząco zmniejszyć ryzyko raka i poprawić rokowanie w razie zachorowania.

Rak żołądka we wczesnych stadiach często nie daje wyraźnych objawów, dlatego wiele osób odkrywa chorobę przypadkowo, np. podczas gastroskopii wykonywanej z powodu zgagi czy bólu brzucha. W miarę rozwoju nowotworu mogą pojawić się takie sygnały jak utrata apetytu, szybkie nasycenie się małym posiłkiem, bóle w nadbrzuszu, nudności czy utrata masy ciała. Choć objawy są niespecyficzne i mogą przypominać inne dolegliwości, nie warto ich lekceważyć. Wczesna reakcja i konsultacja z lekarzem zwiększają szanse na skuteczne leczenie i szybszy powrót do zdrowia.

Dokładna diagnoza raka żołądka to pierwszy krok do skutecznego leczenia. Wszystko zaczyna się od rozmowy z lekarzem i badania fizykalnego obejmującego ocenę brzucha i węzłów chłonnych. Kluczowe jest też badanie endoskopowe – gastroskopia pozwala obejrzeć wnętrze żołądka i pobrać wycinki do analizy. W dalszej kolejności wykonuje się badania obrazowe, laboratoryjne i molekularne, które pomagają określić, jak bardzo choroba się rozprzestrzeniła. Dzięki temu lekarze mogą dobrać indywidualne leczenie, od mniej inwazyjnych zabiegów po terapie systemowe.

Leczenie raka żołądka zależy od stadium choroby i ogólnego stanu zdrowia pacjenta. W bardzo wczesnych przypadkach możliwe jest endoskopowe usunięcie zmiany, bez operacji i długiej rekonwalescencji. W bardziej zaawansowanych stadiach stosuje się operacje częściowe lub całkowite żołądka, często wspierane chemioterapią przed i po zabiegu. U niektórych pacjentów pomocne są terapie celowane, immunoterapia lub specjalistyczna chemioterapia perfuzyjna, polegająca na przepłukiwaniu jamy brzusznej specjalnym roztworem zawierającym chemioterapeutyki. Ważne jest też wsparcie dietetyczne, leczenie objawowe i pomoc psychologiczna, które pomagają lepiej radzić sobie z leczeniem i zachować komfort życia na każdym etapie terapii.

Po zakończeniu leczenia raka żołądka ważne jest, aby regularnie dbać o zdrowie i monitorować samopoczucie. Systematyczne wizyty kontrolne pozwalają szybko wychwycić ewentualny nawrót choroby, wczesne powikłania po leczeniu i niedobory żywieniowe. Istotne  znaczenie mają: odpowiednia dieta, rehabilitacja ruchowa i wsparcie psychologiczne. Małe, częste posiłki, ćwiczenia i nawodnienie mogą znacząco poprawić komfort życia. Dzięki indywidualnemu wsparciu lekarzy, dietetyków i fizjoterapeutów pacjent uczy się nowych nawyków i stopniowo odzyskuje siły.

Rokowanie w raku żołądka zależy przede wszystkim od tego, jak wcześnie choroba zostanie wykryta, jak głęboko naciekają zmiany nowotworowe i czy zajęte są węzły chłonne lub inne narządy. Wczesne wykrycie daje największe szanse na wyleczenie. Gdy nowotwór jest bardziej zaawansowany lub przerzutowy, leczenie skupia się głównie na poprawie komfortu życia i wydłużeniu czasu przeżycia. Na lepsze rokowanie wpływa także typ guza - niektóre rosną wolniej i lepiej reagują na terapię.